Import elektroniki a wpis do BDO – kluczowe obowiązki wprowadzającego sprzęt do obrotu
Każdy importer elektroniki zgodnie z ustawą z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym jest traktowany jako wprowadzający do obrotu sprzęt.
Przepisy środowiskowe wymagają od importerów towarów nie tylko rejestracji w BDO, ale także wniesienia zabezpieczenia finansowego, prowadzenia ewidencji sprzętu czy składania rocznych sprawozdań.
Co więcej – niedopełnienie tych obowiązków może skutkować karami finansowymi sięgającymi nawet 1 mln zł.
Nie ryzykuj – sprawdź, czy realizujesz wszystkie obowiązki w zakresie BDO i działaj zgodnie z prawem.
Spis treści
Co to jest BDO i kogo dotyczy?
BDO czyli Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami to system informatyczny stworzony przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska służący do gromadzenia i zarządzania informacjami na temat odpadów, produktów i opakowań oraz ma na celu kontrolę przepływu odpadów. BDO to system, w którym przedsiębiorcy muszą prowadzić ewidencję odpadów oraz składać roczne sprawozdania BDO. Obowiązek rejestracji w BDO dotyczy szerokiego kręgu przedsiębiorców, którzy w wyniku swojej działalności wytwarzają odpady i są zobowiązani do prowadzenia ewidencji odpadów, wprowadzający do obrotu sprzęt elektryczny i elektroniczny, pojazdy, smary, oleje, opony, baterie, akumulatory, produkty w opakowaniach.
Przeczytaj również: Rejestr BDO – sprawdź, kto musi uzyskać wpis do BDO
Kto jest wprowadzającym sprzęt w rozumieniu ustawy?
Zgodnie z ustawą z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, wprowadzającym sprzęt jest osoba fizyczna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba prawna, która, bez względu na wykorzystywaną technikę sprzedaży, w tym za pomocą środków porozumiewania się na odległość:
– ma siedzibę na terytorium kraju i produkuje sprzęt pod własną nazwą lub znakiem towarowym lub wprowadza do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym na terytorium kraju sprzęt zaprojektowany lub wyprodukowany dla niego,
– ma siedzibę na terytorium kraju i pod własną nazwą lub znakiem towarowym odsprzedaje na terytorium kraju sprzęt wytworzony przez inne podmioty; odsprzedającego nie uznaje się za wprowadzającego sprzęt, jeżeli na sprzęcie znajdują się nazwa lub znak towarowy wprowadzającego sprzęt,
– ma siedzibę na terytorium kraju i wprowadza do obrotu w ramach swojej działalności sprzęt z innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego lub państwa niebędącego państwem członkowskim – z tym, że za wprowadzającego sprzęt nie uznaje się podmiotu, który realizuje finansowanie na zasadzie wyłączności w ramach lub zgodnie z umową finansową, o której mowa w pkt. 11, który wskazuje producenta sprzętu elektrycznego i elektronicznego, chyba że jednocześnie działa on jako wprowadzający sprzęt.
Jakie urządzenia stanowią sprzęt elektryczny i elektroniczny w rozumieniu ustawy?
Zgodnie z ustawą z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym za sprzęt elektryczny lub elektroniczny uznaje się każde urządzenie, którego prawidłowe działanie jest uzależnione od dopływu prądu elektrycznego lub od obecności pól elektromagnetycznych, oraz urządzenie mogące służyć do wytwarzania, przesyłu lub pomiaru prądu elektrycznego lub pól elektromagnetycznych, które są zaprojektowane do użytku przy napięciu elektrycznym nieprzekraczającym 1000 V dla prądu przemiennego oraz 1500 V dla prądu stałego.
Przepisów ustawy nie stosuje się m.in. do następującego sprzętu:
– niezbędnego do ochrony podstawowych interesów bezpieczeństwa państw członkowskich, w tym broni, amunicji oraz materiałów wojskowych, przeznaczonych wyłącznie do celów wojskowych,
– specjalnie zaprojektowanego i zainstalowanego jako część urządzenia, do którego nie stosuje się przepisów ustawy i który może spełniać swoją funkcję tylko jako część tego urządzenia,
– środków transportu osób lub towarów, z wyłączeniem nieposiadających homologacji elektrycznych pojazdów dwukołowych,
– wielkogabarytowych stacjonarnych narzędzi przemysłowych.
Klasyfikacja sprzętu elektrycznego i elektronicznego
Od 1 stycznia 2018 r. obowiązuje sześciogrupowy podział sprzętu elektrycznego i elektronicznego:
– Grupa 1. Sprzęt działający na zasadzie wymiany temperatury np. chłodziarki, zamrażarki, sprzęt automatycznie wydający produkty chłodzone, sprzęt klimatyzacyjny, sprzęt do osuszania, pompy ciepła, grzejniki zawierające olej i inny sprzęt działający na zasadzie wymiany temperatury stosujący do celów wymiany temperatury płyny inne niż woda.
– Grupa 2. Ekrany, monitory i sprzęt zawierający ekrany o powierzchni większej niż 100 cm2 np. ekrany, odbiorniki telewizyjne, cyfrowe ramki LCD do zdjęć, monitory, laptopy, notebooki.
– Grupa 3. Lampy np. proste lampy fluorescencyjne, kompaktowe lampy fluorescencyjne, lampy fluorescencyjne, wysokoprężne lampy wyładowcze, w tym ciśnieniowe lampy sodowe i lampy metalohalogenkowe, niskoprężne lampy sodowe, diody elektroluminescencyjne (LED).
– Grupa 4. Sprzęt wielkogabarytowy, którego którykolwiek z zewnętrznych wymiarów przekracza 50 cm np. pralki, suszarki do odzieży, zmywarki, kuchenki, piekarniki elektryczne, elektryczne płyty grzejne, oprawy oświetleniowe, sprzęt do odtwarzania dźwięku lub obrazu, sprzęt muzyczny, z wyjątkiem organów piszczałkowych zainstalowanych w kościołach, urządzenia używane do dziania i tkania, komputery wielkogabarytowe – mainframe, drukarki wielkogabarytowe, sprzęt kopiujący, wielkogabarytowe automaty uruchamiane monetą, wielkogabarytowe wyroby medyczne, wielkogabarytowe przyrządy do monitorowania i kontroli, wielkogabarytowe urządzenia automatycznie wydające produkty i pieniądze, panele fotowoltaiczne.
– Grupa 5. Sprzęt małogabarytowy, którego żaden z zewnętrznych wymiarów nie przekracza 50 cm np. odkurzacze, zamiatacze do dywanów, urządzenia do szycia, oprawy oświetleniowe, kuchenki mikrofalowe, sprzęt wentylujący, żelazka, tostery, noże elektryczne, czajniki elektryczne, zegary i zegarki, golarki elektryczne, wagi, urządzenia do pielęgnacji włosów i ciała, kalkulatory, odbiorniki radiowe, kamery wideo, sprzęt wideo, sprzęt hi-fi, instrumenty muzyczne, sprzęt do odtwarzania dźwięku lub obrazu, elektryczne lub elektroniczne zabawki, sprzęt sportowy, komputery rowerowe, do nurkowania, biegania, wiosłowania itd., czujniki dymu, regulatory ciepła, termostaty, małogabarytowe narzędzia elektryczne i elektroniczne, małogabarytowe wyroby medyczne, małogabarytowe przyrządy do monitorowania i kontroli, małogabarytowe urządzenia automatycznie wydające produkty, mały sprzęt ze zintegrowanymi panelami fotowoltaicznymi.
– Grupa 6. Małogabarytowy sprzęt informatyczny i telekomunikacyjny, którego żaden z zewnętrznych wymiarów nie przekracza 50 cm np. telefony komórkowe, GPS, kalkulatory kieszonkowe, routery, komputery osobiste, drukarki, telefony.
Jakie są obowiązki importera elektroniki w zakresie BDO?
Importerzy sprzętu elektrycznego i elektronicznego mają szereg obowiązków w zakresie BDO, których niedopełnienie może skutkować wysokimi karami finansowymi. Należy do nich:
1. Rejestracja w BDO
Każdy przedsiębiorca wprowadzający sprzęt elektryczny i elektroniczny do obrotu ma obowiązek rejestracji w systemie BDO (Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami). Uzyskać wpis należy uzyskać przed rozpoczęciem działalności.
Wniosek należy złożyć przy użyciu rejestrowego formularza elektronicznego za pośrednictwem indywidualnego konta na stronie internetowej www.bdo.mos.gov.pl.
Przeczytaj również: Rejestracja w BDO
2. Wniesienie zabezpieczenia finansowego
Podmiot wprowadzający sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych przed złożeniem wniosku o wpis do rejestru BDO jest zobowiązany do wniesienia zabezpieczenia finansowego na pokrycie opłaty produktowej. W kolejnych latach zabezpieczenie finansowe wnosi się do 30 czerwca roku, którego dotyczy zabezpieczenie. Wysokość zabezpieczenia finansowego stanowi iloczyn masy sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych oraz stawki opłaty produktowej.
3. Uiszczenie opłaty rocznej za BDO
Wprowadzający sprzęt zobowiązani są do uiszczenia do końca lutego każdego roku opłaty rocznej za wpis BDO. Należną kwotę wnosi się na konto urzędu marszałkowskiego właściwego dla siedziby firmy lub miejsca zamieszkania.
Od 2025 roku wysokość opłaty wynosi:
200 zł – dla mikroprzedsiębiorców,
800 zł – dla pozostałych podmiotów.
Przeczytaj również: Opłata roczna BDO – kogo dotyczy?
4. Oznakowanie sprzętu oraz informowanie o systemie zbierania
Wprowadzany sprzęt musi zostać oznakowany symbolem składającym się z przekreślonego kołowego pojemnika na odpady. Wprowadzający powinien dołączyć do niego informacje o zakazie umieszczania zużytego sprzętu łącznie z innymi odpadami. W dołączonej do sprzętu informacji należy wspomnieć o prawie zwrotu zużytego sprzętu, a także o potencjalnych skutkach dla środowiska i zdrowia ludzi, wynikających z obecności w sprzęcie niebezpiecznych substancji, mieszanin oraz części składowych.
5. Umieszczanie numeru rejestrowego BDO na dokumentach
Kolejny obowiązek dotyczy zamieszczania numer rejestrowego na dokumentach sporządzanych w związku z prowadzoną działalnością.
Przeczytaj również: Numer BDO na dokumentach – kto i gdzie musi go umieszczać?
6. Prowadzenie ewidencji sprzętu wprowadzonego do obrotu i sprawozdawczość
Wprowadzający sprzęt powinien na bieżąco prowadzić ewidencję obejmującą informację o masie sprzętu wprowadzonego na rynek, dzieląc go na poszczególne grupy sprzętu.
7. Sprawozdanie BDO
Prowadzona ewidencja jest niezbędna do przygotowania rocznego sprawozdania o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi, które należy złożyć w terminie do 15 marca za rok poprzedni.
Przeczytaj również: Sprawozdanie BDO
8. Zawarcie umowy z zakładem przetwarzania zużytego sprzętu
Podmioty wprowadzające do obrotu sprzęt elektryczny lub elektroniczny muszą zawrzeć umowę z prowadzącym zakład przetwarzania, w którym prowadzony jest demontaż oraz przygotowanie do ponownego użycia zużytego sprzętu, powstałego ze sprzętu, który został wprowadzony do obrotu przez wprowadzającego.
9. Osiągnięcie minimalnego rocznego poziomu zbierania zużytego sprzętu, poziomu odzysku oraz poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu zużytego sprzętu
Wprowadzający sprzęt jest zobowiązany do osiągnięcia wymaganych ustawą minimalnych poziomów zbierania, odzysku oraz przygotowania do ponownego użycia i recyklingu zużytego sprzętu.
Minimalne roczne poziomy zbierania zużytego sprzętu wynoszą:
– 65% średniorocznej masy wprowadzonego sprzętu wprowadzonego do obrotu, albo
– 85% średniorocznej masy zużytego sprzętu wytworzonego na terenie kraju.
Minimalne roczne poziomy odzysku oraz przygotowania do ponownego użycia i recyklingu zużytego sprzętu są odmienne dla poszczególnych grup sprzętu. Szczegóły znajdują się w art. 21 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym.
W przypadku niezrealizowania przedmiotowego obowiązku, wprowadzający jest zobowiązany do wniesienia opłaty produktowej, którą należy wnieść na odrębny rachunek bankowy właściwego urzędu marszałkowskiego w terminie do 15 marca roku następującego po roku kalendarzowym, którego opłata dotyczy.
10. Prowadzenie publicznych kampanii edukacyjnych
Wśród wymagań nałożonych na wprowadzających sprzęt znajduje się również obowiązek prowadzenia tzw. publicznych kampanii edukacyjnych mających na celu podniesienie świadomości ekologicznej społeczeństwa. Obowiązek ten może być wykonywany przez wprowadzającego sprzęt poprzez przeznaczenie na publiczne kampanie edukacyjne co najmniej 0,1% przychodów netto z tytułu wprowadzania do obrotu sprzętu osiągniętych w poprzednim roku kalendarzowym lub wniesienie ww. kwoty na odrębny rachunek bankowy właściwego urzędu marszałkowskiego.
Warto również wiedzieć, że wprowadzający sprzęt elektryczny i elektroniczny może być jednocześnie wprowadzającym baterie lub akumulatory, gdy stanowią one przynależność albo część składową tego sprzętu.
Ponadto, jeśli importujesz sprzęt lub sprzedajesz go w Internecie dotyczą Cię również obowiązki wprowadzającego produkty w opakowaniach.
Import elektroniki do Polski — kary za brak wpisu do BDO
Zgodnie z art. 194 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach kara pieniężna za prowadzenie działalności bez wymaganego wpisu do BDO wynosi od 1000 zł aż do 1 000 000 zł.
Za nieprowadzenie dodatkowej ewidencji obejmującej informacje o masie wprowadzonego do obrotu sprzętu elektrycznego lub elektronicznego grozi kara pieniężna od 10 000 zł do 400 000 zł.
Ponadto podmiot nieposiadający wpisu do BDO nie będzie mógł zrealizować innych obowiązków środowiskowych, za brak których również grożą wysokie sankcje np. za nieumieszczanie numeru rejestrowego na dokumentach sporządzanych w związku z prowadzoną działalnością objętą wpisem do rejestru BDO – kara pieniężna od 1 000 zł do 1 000 000 zł
Z kolei za nieprowadzenie publicznych kampanii edukacyjnych w stosunku do sprzętu, który został wprowadzony do obrotu grozi kara pieniężna od 10 000 zł do 1 000 000 zł.
Rejestracja w BDO a import elektroniki — podsumowanie
Rejestracja w bazie BDO to tylko jeden z obowiązków. Import elektroniki do Polski wiąże się z szeregiem obowiązków w zakresie ochrony środowiska. Niedopełnienie tych obowiązków grozi poważnymi konsekwencjami prawnymi i finansowymi.