BDO w gastronomii - kluczowe obowiązki, o których musisz wiedzieć
Prowadzisz restaurację, pizzerię, kawiarnię, cukiernię, bar lub punkt fast food i zastanawiasz się, czy Twój lokal gastronomiczny musi mieć BDO? Jeśli oferujesz dania na wynos lub w dostawie to obowiązki związane z rejestrem BDO dotyczą również Ciebie.
Okazuje się, że wielu właścicieli lokali gastronomicznych nadal nie zdaje sobie sprawy, że dotyczy ich obowiązek rejestracji w BDO.
Co więcej – niedopełnienie tego obowiązku może skutkować karami finansowymi sięgającymi nawet 1 mln zł.
Przepisy środowiskowe wymagają od przedsiębiorców prowadzących działalność gastronomiczną nie tylko rejestracji w BDO, ale także prowadzenia ewidencji opakowań, pobierania opłat, czy składania rocznych sprawozdań.
Nie ryzykuj – sprawdź, czy Twój lokal realizuje wszystkie obowiązki związane z BDO i działaj zgodnie z prawem.
Spis treści
Co to jest BDO i kogo dotyczy?
BDO czyli Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami to system informatyczny stworzony przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska służący do gromadzenia i zarządzania informacjami na temat odpadów, produktów i opakowań oraz ma na celu kontrolę przepływu odpadów. BDO to system, w którym przedsiębiorcy muszą prowadzić ewidencję odpadów oraz składać roczne sprawozdania BDO. Obowiązek rejestracji w BDO dotyczy szerokiego kręgu przedsiębiorców, którzy w wyniku swojej działalności wytwarzają odpady i są zobowiązani do prowadzenia ewidencji odpadów, wprowadzający do obrotu sprzęt elektryczny i elektroniczny, pojazdy, smary, oleje, opony, baterie, akumulatory, produkty w opakowaniach.
Przeczytaj również: Rejestr BDO – sprawdź, kto musi uzyskać wpis do BDO
Kogo dotyczy BDO w gastronomii?
Obowiązek rejestracji w BDO dotyczy większości lokali gastronomicznych m.in. restauracji, pizzerii, kawiarni, cukierni, punktów fast food a także firmy świadczące catering.
Dlaczego lokale gastronomiczne muszą uzyskać wpis do BDO?
Obowiązek dotyczy m.in. firm, które:
– wprowadzają na rynek opakowania, tj. oferują dania na wynos lub dostawę,
– oferują produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (SUP) tj. kubki i pojemniki,
– oferują torby na zakupy z tworzywa sztucznego.
Obowiązki lokali gastronomicznych w zakresie BDO
Lokale gastronomiczne, które oferują dania na wynos lub dostawę muszą spełniać szereg obowiązków w ramach BDO. Do obowiązków należy:
1. Wpis do rejestru BDO i aktualizacja danych
Każdy przedsiębiorca prowadzący lokal gastronomiczny, który wprowadza na rynek produkty w opakowaniach, wydaje posiłki na wynos, ma obowiązek dokonania wpisu do rejestru BDO.
Wniosek o wpis do rejestru BDO należy złożyć elektronicznie – przy użyciu formularza dostępnego na stronie www.bdo.mos.gov.pl oraz za pośrednictwem indywidualnego konta przedsiębiorcy.
Wszelkie zmiany (np. zmiana adresu, formy działalności, rodzaju wytwarzanych odpadów) muszą być niezwłocznie aktualizowane w systemie.
Przeczytaj również: Rejestracja w BDO
2. Umieszczanie numeru rejestrowego BDO na dokumentach
Po uzyskaniu numeru BDO, przedsiębiorca ma obowiązek umieszczać go na wszystkich dokumentach handlowych. Dotyczy to m.in.:
– faktur VAT,
– paragonów fiskalnych,
– umów kupna-sprzedaży,
– sprawozdań rocznych,
– kart przekazania odpadów oraz ewidencji odpadów.
Warto podkreślić, że za nieumieszczenie numeru rejestrowego grozi kara pieniężna od 1 000 zł do 1 000 000 zł.
Przeczytaj również: Numer BDO na dokumentach – kto i gdzie musi go umieszczać
3. Informacja o opłacie konsumenckiej SUP
Jeżeli w lokalu wydawane są napoje lub posiłki w jednorazowych opakowaniach z tworzywa sztucznego, przedsiębiorca jest zobowiązany do czytelnego poinformowania klientów o pobieraniu opłaty SUP. Informacja powinna być dostępna w widocznym miejscu – np. na ladzie, tablicy informacyjnej lub w menu.
4. Prowadzenie ewidencji opakowań
Każdy lokal gastronomiczny wprowadzający produkty w opakowaniach (np. kubki, pojemniki, torby) ma obowiązek prowadzić ewidencję opakowań.
Choć przepisy nie określają dokładnego formatu ewidencji, musi ona zawierać szczegółowe dane o rodzaju i masie opakowań każdego rodzaju, w których wprowadziłeś do obrotu produkty w danym roku kalendarzowym oraz była prowadzona na bieżąco.
Możesz prowadzić ją w formie papierowej, ale również elektronicznie – np. w Excelu, OneNote czy nawet w zwykłym zeszycie. Ważne jest jednak to, aby dokumentacja była aktualna i przechowywana przez minimum 5 lat, ponieważ może zostać sprawdzona przez WIOŚ lub Urząd Marszałkowski.
5. Prowadzenie publicznych kampanii edukacyjnych
Przedsiębiorcy, w tym również właściciele lokali gastronomicznych, mają obowiązek prowadzenia publicznych kampanii edukacyjnych. Kampanie te mają na celu zwiększenie świadomości ekologicznej społeczeństwa. Ustawodawca określił, że należy na ten cel przeznaczyć minimum 2% wartości netto opakowań wprowadzonych do obrotu w poprzednim roku.
Obowiązek możesz spełnić:
– samodzielnie (np. organizując wydarzenia, drukując materiały edukacyjne),
– przelewając środki do Urzędu Marszałkowskiego,
– podpisując umowę z organizacją odzysku, która przejmie ten obowiązek.
6. Osiągnięcie poziomu recyklingu odpadów opakowaniowych
W przypadku lokali gastronomicznych konieczne jest również osiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu odpadów. Obowiązek ten można zrealizować na różne sposoby:
– samodzielnie, korzystając z usług firmy posiadającej odpowiednie pozwolenia na recykling i uzyskując dokumenty DPR,
– poprzez system pomocy de minimis – jeśli masa opakowań nie przekracza 1 tony rocznie,
– zlecając realizację obowiązku organizacji odzysku opakowań.
W przypadku niewywiązania się z obowiązku, konieczne jest wniesienie opłaty produktowej, która może wynieść nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych rocznie.
7. Roczne sprawozdanie BDO
Każdy przedsiębiorca prowadzący lokal gastronomiczny, który oferuje posiłki na wynos lub w dostawie musi złożyć roczne sprawozdanie o produktach opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi.
Sprawozdanie należy przesłać do 15 marca za rok poprzedni, wyłącznie w formie elektronicznej – za pomocą systemu BDO.
Przeczytaj również: Sprawozdanie BDO
Rodzaje opłat BDO w gastronomii
Branżę gastronomiczną dotyczy kilka rodzajów opłat w ramach BDO:
1. Opłata roczna za wpis do BDO
Większość firm zarejestrowanych w BDO ma obowiązek uiszczenia opłaty rocznej BDO. Dotyczy to również lokali gastronomicznych.
Opłata roczna BDO jest uiszczana na rachunek urzędu marszałkowskiego i uzależniona od wielkości przedsiębiorstwa:
200 zł – dla mikroprzedsiębiorców,
800 zł – dla pozostałych podmiotów.
Opłatę należy wnieść do 28 lutego każdego roku – za dany rok kalendarzowy.
Przeczytaj również: Opłata roczna BDO – kogo dotyczy?
2. Opłata produktowa w gastronomii
Opłata produktowa dotyczy przedsiębiorców, którzy wprowadzają na rynek opakowania – czyli np. pakują w nie posiłki lub napoje. W branży gastronomicznej oznacza to każdą sytuację, w której pakujesz posiłek lub napój w jednorazowy pojemnik i wydajesz go klientowi – niezależnie od tego, czy są to pojemniki, tacki, pudełka, kubki, torby na zakupy czy folia aluminiowa.
Jeśli nie spełnisz obowiązku zapewnienia recyklingu, jesteś zobowiązany do uiszczenia opłaty produktowej, której wysokość zależy od rodzaju i masy opakowań wprowadzonych do obrotu.
3. Opłata recyklingowa w gastronomii
Opłata recyklingowa dotyczy sytuacji, gdy w lokalu gastronomicznym oferowane są klientom torby na zakupy z tworzywa sztucznego.
4. Opłata konsumencka SUP w gastronomii
Opłata konsumencka SUP dotyczy lokali gastronomicznych, w których oferowane są jednorazowych produktów z tworzyw sztucznych.
Przeczytaj również: Rodzaje opłat BDO w gastronomii
Ewidencja odpadów w gastronomii
Każdy lokal gastronomiczny wytwarza różnego rodzaju odpady. Jednak większość z nich nie będzie podlegać obowiązkowi ewidencjonowania w systemie BDO ze względu na fakt, iż są to odpady komunalne. Przykładem są odpady o kodzie 20 01 25 (Oleje i tłuszcze jadalne) stanowiące zużyty olej ze smażenia.
W Rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 5 listopada 2024 r. określono konkretne rodzaje i ilości odpadów zwolnionych z obowiązku ewidencji. Jeśli więc odpady powstające w Twoim lokalu mieszczą się w limitach i są ujęte w załączniku do tego rozporządzenia, nie musisz prowadzić ewidencji odpadów w BDO.
Warto jednak dokładnie sprawdzić, czy wszystkie odpady w Twojej działalności faktycznie spełniają kryteria zwolnienia, aby uniknąć potencjalnych sankcji.
BDO w gastronomii — kary za brak BDO
Niewywiązywanie się z obowiązków związanych z BDO może skutkować dotkliwymi sankcjami. Zgodnie z ustawą, za brak wpisu do rejestru grozi kara od 1 000 zł do 1 000 000 zł. Dodatkowo:
– nieprowadzenie ewidencji opakowań wprowadzonych do obrotu – kara od 10 000 zł do 500 000 zł,
– za brak numeru BDO na dokumentach – od 1 000 zł do 1 000 000 zł,
– niewywiązanie się z obowiązku kampanii edukacyjnych – od 10 000 zł do 500 000 zł.
BDO w gastronomii — podsumowanie
Jeśli prowadzisz lokal gastronomiczny – zapewne podlegasz obowiązkowi rejestracji w BDO oraz musisz realizować inne obowiązki środowiskowe.
Zaniedbanie tych kwestii może prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych. Warto więc zawczasu zadbać o zgodność z przepisami.